काठमाडौं, २०८२ आश्विन २५ गते, शनिबार: अवकाशप्राप्त सैनिकहरूको आयोजनामा आज रिपोर्टर्स क्लब, काठमाडौंमा “जेन-जी आन्दोलनमा सुरक्षा अंगको भूमिकाको समीक्षा” विषयक पत्रकार सम्मेलन सम्पन्न भयो। सम्मेलनमा पूर्व सैनिक अधिकारीहरू, सामाजिक अभियन्ता तथा अन्य सरोकारवालाहरूले आन्दोलनका क्रममा सुरक्षा निकाय, विशेषगरी नेपाली सेनाको भूमिकाको विषयमा आ-आफ्नो धारणा राख्दै राष्ट्रिय मेलमिलापको आवश्यकतामा जोड दिए।
नेपाली सेनाले राष्ट्र र जनताको रगत बचाएको दाबी:
वक्ताहरूले जेन-जी आन्दोलनको समयमा नेपाली सेना र सुरक्षा निकायहरूले संयमता अपनाएको र स्थितिलाई थप बिग्रनबाट जोगाएकोमा जोड दिए। उनीहरूले नेपाली सेनाको गौरवमय इतिहास, राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता र अखण्डताको रक्षामा सेनाको भूमिका अपरिहार्य रहेको चर्चा गरे।
- डा. प्रेम सिंह बस्न्यात (सभापति) ले युवाहरूको रगत बग्नबाट जोगाएको र भ्रष्टहरूको एम्बुसमा पर्नबाट जोगिएको भन्दै, “जे गर्यौँ, नेपाल बचायौँ, नेपालीको रगत बचायौँ” भन्ने निचोड प्रस्तुत गरे। उनले सेनालाई देश बनाउने, बचाउने र बढाउने संस्थाको रूपमा चित्रण गर्दै सैनिक परिवारको ठूलो संख्याको उल्लेख गरे।
- अवकाशप्राप्त सहायक रथी भरतबहादुर रायमाझी ले तत्कालीन कार्यकारी प्रधानमन्त्रीले चैत्र २३ गते बेलुका नै राष्ट्र र जनताको नाममा सम्बोधन गरेको भए २४ गतेको आगजनी र तोडफोडको घटना हुन्थेन भन्दै दुःख व्यक्त गरे। उनले “राष्ट्रिय मेलमिलापको आवश्यकता नगर्ने सेना के काम” भन्दै राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरी राख्न सबैलाई आह्वान गरे। उनले शितल निवास र सिंहदरवार बचाउन नसकेको भन्दै सेनाको आलोचना भएकोतर्फ पनि इंगित गरे।
- सेनानी बासुदेव अधिकारी ले धेरै मानिस मर्नुपर्ने अवस्थामा जोगाइदिएकोमा धन्यवाद दिनुपर्ने बताए। यद्यपि, उनले तत्कालीन संकटकाल लगाएर सबै नेताहरूलाई कारबाही नगरेर सेनाले ‘एउटा गल्ती’ चाहिँ गरेको स्वीकार गरे।
- सहदेव भण्डारी (अवकाशप्राप्त) ले नेपाली सेना र नेपाली जनता मिलेर देश जोगाएको र कुनै पनि हालतमा देशको सार्वभौमसत्ता, अखण्डता र स्वाधीनतामा आँच आउने काम भए फेरि फर्किने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। उनले राष्ट्रको पहिचान र कवचको सुरक्षा सेनाले नै गर्ने बताए।
गोली चलाउन लिखित आदेशको माग:
सुरक्षाकर्मीको परिचालन र गोली चलाउने विषयमा पूर्व सैनिकहरूले सुझाव दिए। भरतबहादुर रायमाझीले प्रहरीलाई सुझाव दिँदै अब आइन्दा गोली हान्नुपर्ने अवस्था आए गृहमन्त्रीको लिखित आदेश मागेर मात्र परिचालित हुन आग्रह गरे, जसरी सेना परिचालनको पनि लिखित आदेशको प्रावधान छ। उनले सुरक्षाकर्मीले कहिले पनि जनता मार्नु हुँदैन भन्नेमा जोड दिए।
आलोचकको खण्डन र सामाजिक मनोविज्ञान:
वक्ताहरूले नेपाली सेनालाई कमजोर बनाउने प्रयास भइरहेको आरोप लगाए।
- डा. प्रेम सिंह बस्न्यातले लोकराज बराल र अच्युत वाग्ले लगायतका व्यक्तिहरूले नेपाली सेनालाई कमजोर बनाउन खोजेको भन्दै तीब्र आलोचना गरे।
- डा. दलिप कुमार मल्ल (सामाजिक अभियान्ता) ले नेपाली इतिहासमा घटेका घटनाहरूको कारण समाजको मनोविज्ञान बुझ्न नसक्नु रहेको बताए। उनले नेपाली समाजले आर्मीलाई ठूलो अभिभावकको रूपमा सोचेको भन्दै सेनाको गौरवमय भूमिकालाई सम्मान गर्नुपर्नेमा जोड दिए। उनले सेनामा रहेका नीति नियमबारे समाजलाई बुझाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
राष्ट्रियता, मेलमिलाप र एकताको आह्वान:
पत्रकार सम्मेलनमा सहभागी वक्ताहरूले वर्तमान अवस्थामा देशलाई जोगाउनका लागि सेना, प्रहरी, जनता, र राजनीतिक दल सबै मिलेर एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिए। उनीहरूले जात वा वर्गभन्दा माथि उठेर सबैभन्दा पहिले राष्ट्रलाई शिरमा राख्न र राष्ट्रिय मेलमिलापको भावनालाई बलियो बनाउन आह्वान गरे।
प्रतिक्रिया